Karnatak Elections: समान नागरी संहितेच्या आश्वासनाचा भाजपला किती फायदा?

0
1

Karnatak Elections: कर्नाटकातील भाजप सरकारने राज्य जिंकल्यास उत्तराखंडच्या धर्तीवर समान नागरी संहिता (यूसीसी) लागू करेल, असे आश्वासन दिले आहे.

कर्नाटक हे चौथे राज्य आहे जिथे भाजप सरकारने UCC लागू करण्याचे आश्वासन दिले आहे. गुजरात आणि उत्तराखंडसारख्या राज्यांतील भाजप सरकारांनी यापूर्वी असे आश्वासन दिले आहे.

राज्यात 10 मे रोजी निवडणुका होणार आहेत आणि बेंगळुरूमध्ये, भाजपचे राष्ट्रीय अध्यक्ष जेपी नड्डा यांनी पक्षाचा जाहीरनामा जारी केला, ज्यामध्ये UCC चे वचन दिले आहे.

अयोध्येत राम मंदिर बांधण्याचे आश्वासन पूर्ण करून आणि जम्मू-काश्मीरला विशेष दर्जा देणारे संविधानाचे कलम ३७० रद्द करूनही या मुद्द्यावर पुढे जाता न आल्याने पक्षाला टीकेचा सामना करावा लागत आहे.

राष्ट्रीय स्तरावर तिहेरी तलाकवर बंदी घालण्याचे श्रेय बीजीपीने घेतले आहे, जरी हा सर्वोच्च न्यायालयाचा निर्णय होता, मुस्लिम महिलांच्या एका गटाने दाखल केलेल्या याचिकेद्वारे मागणी केली होती. वकिलाच्या म्हणण्यानुसार, ‘ही गैर-इस्लामिक प्रथा होती’.

ताज्या घोषणेने अनेक प्रश्न निर्माण केले आहेत. हा प्रश्न देखील उपस्थित होत आहे कारण 2008-13 आणि 2019-2023 या दोन टर्म भाजपने कर्नाटकवर राज्य केले.

भाजपकडे राज्यात बीएस येडियुरप्पा, डीव्ही सदानंद गौडा आणि जगदीश शेट्टर असे तीन मुख्यमंत्री आहेत. या दरम्यान UCC हा मुद्दा नव्हता. बसवराज बोम्मई यांनी नोव्हेंबर 2022 मध्ये पहिल्यांदा हे वचन दिले होते.

दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांनी UCC लागू करण्यासाठी एक समिती स्थापन करण्याच्या गुजरात सरकारच्या योजनेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले तेव्हा बोम्मई यांची घोषणाही झाली.

मध्य प्रदेश आणि उत्तर प्रदेशसारख्या भाजपशासित राज्यांमध्ये समित्या का स्थापन केल्या जात नाहीत, असा सवाल केजरीवाल यांनी केला होता. किंवा केंद्र सरकारने या विषयावर कोणतीही भूमिका का घेतली नाही.

सध्या UCC फक्त गोव्यात लागू आहे. हे देखील शक्य झाले कारण 1961 मध्ये गोवा स्वतंत्र झाला तेव्हा तेथे पोर्तुगीज नागरी संहिता लागू होती.

UCC प्रत्यक्षात हिंदू, मुस्लिम, ख्रिश्चन, झोरोस्ट्रियन आणि ज्यू धर्मांच्या स्वतंत्र कायद्यांच्या जागी एकसमान कायदा आणण्याबद्दल बोलतो.

घटनेच्या अनुच्छेद 44 मध्ये असे म्हटले आहे की ‘सरकार भारताच्या संपूर्ण भूभागातील नागरिकांना समान नागरी संहितेच्या अंतर्गत आणण्याचा प्रयत्न करेल’.

याचा अर्थ विवाह, घटस्फोट, दत्तक आणि वारसा या बाबतीत राज्य किंवा केंद्र सरकार कायदे आणू शकते.

तथापि, भाजपचे म्हणणे आहे की “यूसीसी ही एक दीर्घ प्रक्रिया आहे आणि वाटाघाटींना बराच वेळ लागेल कारण येथील सर्वात लहान समुदायाची देखील भिन्न परंपरा आहे.”

Maharashtra Board Result 2023: 10वी आणि 12वीचे निकाल कधी होणार जाहीर, काय आहे अपडेट ? वाचा

यामागे काही हेतू आहे का?

ज्येष्ठ राजकीय विश्लेषक शरत प्रधान म्हणतात, “जर ते यावेळी यूसीसीचा मुद्दा उपस्थित करत असतील, तर याचा अर्थ ते कर्नाटक विधानसभा निवडणुकीबद्दल घाबरले आहेत. हे भाजपचे ट्रम्प कार्ड आहे, हे त्यांनी समजून घेतले पाहिजे. “आणि जेव्हा संकटाची वेळ येते तेव्हाच ते बाहेर काढले जातील.

ते म्हणतात, “भाजपने हिजाब, अझान आणि टिपू सुलतानचा मुद्दा अचानक सोडून दिला कारण कर्नाटकसारख्या राज्यात, जे उत्तर प्रदेशपेक्षा पूर्णपणे वेगळे आहे, त्यात कमालीचे ध्रुवीकरण झाले.”

“वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये ध्रुवीकरणासाठी पक्षाची वेगवेगळी रणनीती आहे. हे स्पष्ट आहे की, कर्नाटकात कलम 370 हा मुद्दा बनू शकत नाही. केवळ राम मंदिराच्या उभारणीने इथे मते मिळू शकत नाहीत.”

निवडणुकीत त्यांचा पराभव दिसत असल्याने ते केवळ शिंतोडे उडवत आहेत, असे प्रधान म्हणाले.

हैदराबाद सेंट्रल युनिव्हर्सिटीचे समाजशास्त्राचे प्राध्यापक तन्वीर फझल यांसारखे शिक्षणतज्ञ सहमत आहेत की UCC कायद्याची अंमलबजावणी चुकीची आहे. हा मुद्दा केवळ मुस्लिमांचा नाही, तर तो हिंदू, ख्रिश्चन आणि पारशींचाही आहे.

ते म्हणाले, “आदिवासी समुदायही त्यांच्या स्वत:च्या वेगळ्या परंपरा पाळतात. यूसीसीची अंमलबजावणी करणे विनाशकारी ठरेल. त्यांना हे माहीत आहे. त्यामुळेच त्यांनी निवडणुकीपूर्वीच ते सुरू केले आहे.”

प्रोफेसर फझल यांनी या समस्येची तुलना अलीकडेच कर्नाटकात आरक्षण धोरणात आणलेल्या बदलांशी केली आहे. कर्नाटक सरकारने ओबीसी अंतर्गत मुस्लिम आरक्षण रद्द केले होते.

ओबीसी अंतर्गत चार टक्के मुस्लिम आरक्षण रद्द करून वोक्कलिगा आणि लिंगायत समाजाला २-२ टक्के आरक्षण देण्यात आले.

प्राध्यापक फजल म्हणतात, “मुळात आरक्षणाच्या मुद्द्याप्रमाणेच ध्रुवीकरणाचा डाव आहे. निवडणुकीपूर्वी योग्य सर्वेक्षण करून आरक्षणाच्या मुद्द्यावर ते निर्णय घेऊ शकले असते.”

त्यांच्या मते, “कोणतेही आरक्षण हे व्यावहारिक डेटा आणि पद्धतशीर सर्वेक्षणावर आधारित असले पाहिजे, अगदी सर्वोच्च न्यायालयालाही या प्रक्रियेच्या विरोधात काहीतरी म्हणायचे होते.”

ते म्हणतात, “खरं सांगायचं तर ही निवडणुकीची रणनीती आहे. यात वाद आणि जुमलेबाजीशिवाय दुसरे काहीही नाही.”

कायदेशीर दृष्टीकोन

सरकार यूसीसीबाबत गंभीर नसल्याचे मत सर्वोच्च न्यायालयाच्या अधिवक्त्या वरीशा फरासात यांनी व्यक्त केले.

त्यांचा असा युक्तिवाद आहे की केंद्र सरकारने सर्वोच्च न्यायालयासमोर म्हटले आहे की, “समलिंगी विवाहास परवानगी दिली तर ते वेगवेगळ्या धर्मांच्या वैयक्तिक कायद्यांचे उल्लंघन करेल.”

त्या म्हणतात , “जर सरकार समान कायद्याबाबत गंभीर असेल, तर समलिंगी विवाह हा यूसीसीचा भाग का नाही. एक महिला म्हणून मला वाटते की कायद्यातील सर्व मागासलेल्या गोष्टी जाव्यात.”

पुरोगामी वाटणारे कायदे आणण्यामागील केंद्र सरकारच्या हेतूवर तिने प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.

त्यांनी बीबीसीला दिलेल्या मुलाखतीत असे  सांगितले, “सर्वात मोठी समस्या सरकारच्या हेतूची आहे. त्यांना मुस्लिमांचा निषेध करण्यासाठी यूसीसीचा वापर सुरू ठेवायचा आहे. हाच त्यांचा एकमेव अजेंडा आहे. बर्याच काळापासून, यूसीसी हे त्यांचे आवडते शस्त्र आहे. म्हणूनच ते वापरतात. प्रत्येक निवडणुकीत.” ते हा मुद्दा सर्वोच्च न्यायालयासमोर आणत आहेत. ध्रुवीकरणासाठी त्यांना हा मुद्दा जिवंत ठेवायचा आहे.”

फरासात पुढे म्हणाले, “भाजपला ना मुस्लिम समाजात आस्था आहे ना मुस्लिम महिलांमध्ये. ही त्यांच्याच मतदारांना टिंगल आहे. ते इतके गंभीर असतील तर यूसीसीचा मसुदा दाखवा. केंद्रात सत्ताधारी पक्षाचा कारभार आहे. अनेक राज्यांमध्ये. याचे राजकारण करण्याची काय गरज आहे? मला खात्री आहे की ते कधीही यूसीसीचा मसुदा सादर करणार नाहीत.”

भाजपचा दृष्टिकोन

कर्नाटकातील भाजपचे प्रवक्ते एमजी महेश यांनी ध्रुवीकरणाचे आरोप फेटाळून लावले.

ते म्हणतात, “तुम्हाला वाटते का की, मंड्याचे लोक, उदाहरणार्थ, भाजपला मतदान करतील कारण आम्ही आमच्या जाहीरनाम्यात धोरणात्मक निर्णयाचा उल्लेख केला आहे? कोणत्याही प्रकारे यूसीसी मुस्लिम किंवा इतर कोणत्याही समुदायाविरुद्ध नाही.”

त्यांनी बीबीसी हिंदीला सांगितले की, “सर्व पक्षांना एका करारावर आणणे ही एक दीर्घ प्रक्रिया आहे. आम्ही एक समिती स्थापन करण्याचा विचार करत आहोत, जी त्यासंबंधित सर्व मुद्द्यांवर लक्ष देईल. सोलिगा समुदायाचे उदाहरण घ्या. विवाह होतात. वयाच्या 9 किंवा 10 व्या वर्षी. इतर समुदाय देखील आहेत. या संपूर्ण प्रक्रियेला वेळ लागेल. मुस्लिम आणि ख्रिश्चनांमध्ये देखील भिन्न गट आहेत जे वेगवेगळ्या परंपरांचे पालन करतात.”

समलिंगी विवाहाच्या बाबतीत यूसीसीच्या धोरणात्मक निर्णयाच्या विरोधात महेश भाजपच्या बाजूने म्हणाले, “आम्ही निसर्गाच्या विरोधात नाही. हा भारतीय परंपरांचा प्रश्न आहे. आम्ही या मुद्द्यावर योग्य दिशेने जात आहोत.”


The Point Now न्यूजचे अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला फॉलो करा

फेसबुकट्विटरयुट्युबइंस्टाग्राम

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here